Strona Główna BIP Strona Główna
♦ Nasz Region
 
KOSZALIN

1. INFORMACJE OGÓLNE


Koszalin (niem. Köslin) jest największym miastem Pomorza Środkowego, a drugim co do wielkości miastem w województwie zachodniopomorskim. Jest miastem na prawach powiatu. Powierzchnia miasta wynosi około 83 km 2. Liczba mieszkańców miasta wynosi około 107 tys., a średnia gęstość zaludnienia to niecałe 1300 osób/ km 2. Położony jest na równinie białogardzkiej, na średniej wysokości 32 m n.p.m., w odległości 13 km od wybrzeża Bałtyku nad wpadającą do jeziora Jamno rzeką Dzierżęcinką.

Koszalin oraz jego okolice, ze względu na bliskość wybrzeża morskiego, są atrakcyjnym regionem turystycznym. Z tego tytułu miasto i gminy nadmorskie osiągają liczące się dochody.

W mieście rozwinął się przemysł elektroniczny, maszynowy, metalowy, meblarski, spożywczy (mięsny, mleczarski, cukierniczy). Znajduje się także roszarnia lnu, browar i chłodnia. Aktualne realia społeczno-ekonomiczne doprowadziły do dużego bezrobocia i obniżenia poziomu życia mieszkańców miasta i okolic. Ponadto znacząco wzrosła migracja ludności w wieku produkcyjnym do innych regionów kraju i za granicę w poszukiwaniu pracy.

W Koszalinie funkcjonuje 17 szkół podstawowych, 10 gimnazjów, 8 szkół zawodowych, 24 szkoły średnie i 15 szkół policealnych.

Swoją siedzibę w Koszalinie mają następujące szkoły wyższe: Politechnika Koszalińska, Koszalińska Wyższa Szkoła Nauk Humanistycznych, Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Koszalinie, Filia Gdańskiej Wyższej Szkoły Humanistycznej, Wydział Zamiejscowy Szczecińskiej Szkoły Wyższej "Collrgium Balticum", Zamiejscowy Ośrodek Dydaktyczny Akademii Humanistyczno-Ekonomicznej w Łodzi, a także Wydział Teologiczny Uniwersytetu Szczecińskiego (Wyższe Seminarium Duchowne).

Do placówek kulturalnych w Koszalinie należy zaliczyć Bałtycki Teatr Dramatyczny, Teatr Propozycji "Dialog", teatr "Stop", teatr "Variete", Filharmonię Koszalińską, a ponadto Koszaliński Amfiteatr oraz dwa kina. W mieście działają również liczne kluby i organizacje sportowe, a w sezonie letnim miasto jest organizatorem wielu imprez kulturalno-rozrywkowych o charakterze masowym.

Koszalin jest również siedzibą diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej kościoła rzymsko-katolickiego.

W Koszalinie znajduje się wiele zabytkowych budowli, które wchodzą w skład tzw. Europejskiego Szlaku Gotyku Ceglanego. Do najważniejszych z nich należą:
- gotycka katedra Niepokalanego Poczęcia NMP z 1333 r.
- fragmenty murów obronnych z ok. 1320 r.
- Kościół Zamkowy z XIII/XIV w. - obecnie cerkiew prawosławna.
- domek kata z XV w.
- ewangelicko-augsburska kaplica św. Gertrudy wybudowana w latach 1382-1383
- Pałac Młynarza i młyn z XIX w.
- skansen kultury jamieńskiej
- budynek z początku XIX w. przy ul. Mickiewicza - obecnie część Urzędu Miejskiego
- Zabytkowy Park im. Książąt Pomorskich - najstarsza część parku powstała w 1817 r.
- neogotycki budynek Poczty Głównej - wzniesiony w 1884 r.
- Gmach Rejencji, wzniesiony ok. 1890 r. przy ulicy Andersa - obecnie siedziba Policji
- neogotycki budynek polikliniki - wzniesiony w latach 1895-1896 na potrzeby szpitala miejskiego.
- budynek Bałtyckiego Teatru Dramatycznego - wzniesiony w 1906 r. jako budynek parafialny ewangelickiej gminy wyznaniowej
- neogotycki budynek Archiwum Państwowego - wzniesiony na początku lat 80. XIX w. jako szpital garnizonowy, znajdował się pod zarządem administracji wojskowej do końca I wojny światowej.
- neogotycki kościół św. Józefa - zbudowany w 1869 r. dla wiernych założonej w 1857 r. parafii katolickiej.
- budynek Straży Pożarnej - wzniesiony w 1928 r., z charakterystyczną wysoką wieżą usytuowaną od strony zachodniej, służącą pierwotnie jako ściana ćwiczeń wysokościowych.
- podziemia starego browaru, ul. Kazimierza Wielkiego - stanowią część dawnego browaru E. Aschera z 1846 r., istniejącego do 1910 r.
- wieża widokowa na szczycie Góry Chełmskiej zbudowana w 1888 r. (wysokość 31,5 m)
- kolejka wąskotorowa wraz z obiektami kolejowymi z 1898 r. wpisana w rejestr zabytków (obecnie w trakcie reaktywacji połączeń).

2. RYS HISTORYCZNY

Pierwsze wzmianki o Koszalinie można znaleźć już w czasach antycznych, gdzie znany był pod nazwą Scurgum. Został on odwzorowany na antycznej mapie Klaudiusza Ptolemeusza z lat 142- 147 naszej ery.

W XII wieku Koszalin był osiedlem słowiańskim. W 1214 roku książę pomorski Bogusław II nadał "wieś Koszalice, koło Góry Chełmskiej, w ziemi kołobrzeskiej" klasztorowi w Białoboku k/Trzebiatowa. W 1266 roku biskup pomorski Herman von Gleichen lokował miasto na prawie lubeckim, nadając mu okoliczne wsie i liczne przywileje oraz ustanawiając tu swoją główną rezydencję i stolicę biskupiego księstwa kamieńskiego.

W 1637 Koszalin dostał się w ręce Bogusława Ernesta Croya, a następnie margrabiów brandenburskich. Od tego momentu, aż do 1918 Koszalin był uważany za stolicę księstwa kaszubskiego (powiaty koszaliński, kołobrzeski, białogardzki i szczecinecki).

Od pożaru w 1718 roku miasto rozwijało się bardzo powoli. W XIX w. Koszalin stał się centrum administracyjnym i komunikacyjnym Pomorza Środkowego, ośrodkiem przemysłu i usług. W roku 1818 w Koszalinie umieszczono stolicę jednej z trzech rejencji (obok szczecińskiej i stralsundskiej) prowincji pomorskiej państwa pruskiego (do 1945 r.). Ożywienie gospodarcze miasta przyniósł popyt na sukno produkowane na potrzeby armii pruskiej, a także profity z produkcja mydła, papieru oraz samolotów, produkowanych w okresie I wojny światowej.

W okresie międzywojennym Koszalin dotknął kryzys i dopiero lata 30-te przyniosły ożywienie w przemyśle, związane z przygotowaniami Niemiec do II wojny światowej.

4 marca 1945 roku Koszalin został zajęty przez wojska radzieckie - 3 Korpus Pancerny gen. Aleksego Panfiłowa. W mieście nie było długotrwałych walk, lecz zburzeniu uległo około 40 procent zabudowy miasta. Zniszczono większość zakładów przemysłowych, urządzeń gospodarki komunalnej, gazownię, sieć wodociągowo - kanalizacyjną.

Tuż po zakończeniu walk o miasto mieszkańcy samorzutnie przystąpili do prac porządkowych. Wraz z przybyłymi licznie polskimi osadnikami szybko ukształtowali administrację cywilną, przejmując obowiązki zarządzania miastem od komendantury radzieckiej. Pierwszym burmistrza Koszalina został Stanisław Jakubowski, osadnik przybyły z Gniezna.

W roku 1950 Koszalin stał się stolicą nowo utworzonego województwa koszalińskiego. W nowej sytuacji miasto zaczęło spełniać rolę centrum regionu środkowopomorskiego.

Od 1954 roku rozpoczęto odbudowę, a właściwie budowę śródmieścia Koszalina. W roku 1963 utworzono Koszalińskie Zakłady Elektroniczne "Kazel", Fabrykę Pomocy Naukowych, Zakład Maszyn i Urządzeń Technologicznych "Unima", oraz Koszalińską Chłodnię. Dużym wydarzeniem w Koszalinie było zainaugurowanie pierwszego roku akademickiego w Wyższej Szkole Inżynierskiej (1968 r.), która w 1996 roku otrzymała status Politechniki Koszalińskiej.

Z okazji organizowanych w Koszalinie w 1975 roku Centralnych Dożynek odnowiono wiele obiektów i budynków oraz przebudowano system komunikacyjny centrum miasta.

W 1982 roku miała miejsce pierwsza inauguracja roku akademickiego na Wyższym Seminarium Duchownym w Wilkowie pod Koszalinem. W roku 1983 rozpoczęto budowę nowego szpitala wojewódzkiego. W 1985 roku Koszalin przekroczył liczbę stu tysięcy mieszkańców.

W 1992 roku utworzono w mieście Centralny Ośrodek Szkolenia Straży Granicznej, a w 1994 roku swój rok akademicki zainaugurowała prywatna wyższa uczelnia - Bałtycka Wyższa Szkoła Humanistyczna.

Rok 1998 przyniósł niekorzystną dla miasta decyzję wynikającą z wprowadzenia reformy administracyjnej państwa - decyzję o likwidacji województwa koszalińskiego i powołaniu dużego województwa zachodniopomorskiego ze stolicą w Szczecinie.

Likwidacja województwa, która weszła w życie 1 stycznia 1999 roku, przyniosła szereg negatywnych skutków dla rozwoju Koszalina. Spowodowała nie tylko wzrost bezrobocia wśród mieszkańców, ale również znaczne zmniejszenie znaczenia i roli samego miasta w regionie.

Więcej informacji o Koszalinie jest tutaj.


POWIAT KOSZALIŃSKI

Powiat Koszaliński położony jest w pół­nocno–wschodniej części województwa zachodniopomorskiego. Liczy 64205 mieszkańców. Jego ogólna powierzchnia wynosi około 1669 km², z czego 34,1% zajmują grunty orne, 42,8% lasy i tereny leśne, a 23,1% pozostałe grunty. W skład powiatu wchodzi osiem gmin. Są to gminy o statusie miejsko – wiejskim: Bobolice, Polanów, Sianów i Mielno, a o statusie wiejskim gminy Będzino, Biesiekierz, Manowo oraz Świeszyno.

Gminy te niczym obwarzanek otaczają miasto Koszalin, będące swoistym centrum administracyjnym, handlowym, naukowym i kulturalnym dla tej części Pomorza Środkowego. Ogółem w powiecie koszalińskim, nie licząc Koszalina, który ma status samodzielnego powiatu grodzkiego, znajduje się 322 miejscowości.

Więcej informacji o powiecie koszalińskim jest tutaj.

POWIAT SŁAWIEŃSKI

Powiat sławieński utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Sławno, pomimo że największym miastem powiatu jest Darłowo.

Powiat położony jest na Wybrzeżu Słowińskim i Równinie Słupskiej, nad Morzem Bałtyckim.Powierzchnia powiatu sławieńskiego wynosi 1043,26 km² i zamieszkuje go ponad 60 tys. osób. 

Powiat Sławieński tworzy sześć jednostek administracyjnych: miasto Sławno, gmina Sławno, miasto Darłowo, gmina Darłowo, gmina Malechowo i gmina Postomino.

Sławno (kaszb. Słôwno, niem. Schlawe) to miasto i gmina w północno-wschodniej części województwa zachodniopomorskiego, w powiecie sławieńskim, położone nad rzeką Wieprzą, ok. 20 km od wybrzeża Bałtyku na Równinie Słupskiej. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa słupskiego. Miasto liczy około 14 tys. mieszkańców.

Historia Sławna terytorialnie dotyczy nie tylko miejsc ograniczonych dzisiejszymi granicami administracyjnymi miasta Sławna. Przez tysiąclecia ludność tu mieszkająca zmieniała w obrębie kilku kilometrów miejsce bytowania, tak jak to miało miejsce dla miejscowości Sławsko i Sławno.

W powiecie dominuje turystyka. Do najbardziej znanych miejscowości turystycznych należą nadmorskie Darłówko, Jarosławiec oraz Dąbki. Ośrodki wypoczynkowe, hotele, campingi z rozbudowaną infrastrukturą i bogatym zapleczem są w każdym sezonie doskonale przygotowane na przyjęcie gości. Tutaj turysta znajdzie pełen asortyment usług oraz możliwość uprawiania żeglarstwa, windsurfingu. Ponadto Darłowo posiada port rybacki i handlowy, gdzie funkcjonuje stocznia remontowa, zakłady przetwórstwa rybnego, wytwórnia sieci rybackich, zakłady przetwórstwa spożywczego i inne.

Więcej informacji o powiecie sławieńskim jest tutaj.


Opracował: Krzysztof Cieciora (261 457 863)
Aktualizacja: 27.06.2017 r.